Kolejne spotkanie Akademii Polskiego Filmu w Kinie Studenckim „Niebieski Kocyk” w Toruniu, realizowane we współpracy z Filmoteką Narodową – Instytutem Audiowizualnym.

W programie:

• Człowiek na torze – reż. Andrzej Munk,
• Ludzie z pustego obszaru – reż. Kazimierz Karabasz, Władysław Ślesicki.

Po projekcji filmów wykład wygłosi: dr hab. Artur Duda, prof. UMK

Spotkanie odbywa się w ramach I semestru APF Fabuła „W poszukiwaniu tożsamości. Polskie kino do 1956 roku”, poświęconego rozwojowi kina na ziemiach polskich w pierwszym półwieczu jego istnienia – od pionierskich realizacji po pierwsze dzieła Polskiej Szkoły Filmowej.

Akademia Polskiego Filmu to ogólnopolski program edukacyjny Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego, upowszechniający wiedzę o historii polskiej kinematografii. Każde spotkanie łączy wykład filmoznawczy z projekcją filmów, pozwalając spojrzeć na rodzime kino poprzez jego twórców, gatunki, tematy i konteksty historyczne.

W roku akademickim 2026/2027 Toruń po raz pierwszy dołącza do grona miast, w których realizowany jest program Akademii Polskiego Filmu.

Człowiek na torze (1956)

Reż. Andrzej Munk

Punktem wyjścia filmu jest śmierć emerytowanego maszynisty Władysława Orzechowskiego, który ginie na torach kolejowych. Okoliczności zdarzenia bada komisja, a obraz zmarłego bohatera stopniowo wyłania się z relacji kolejnych osób – współpracowników i świadków, których wspomnienia różnią się w zależności od osobistych doświadczeń i ocen.

Andrzej Munk buduje w ten sposób niejednoznaczny portret człowieka i jednocześnie podważa prosty mechanizm wydawania sądów. Historia Orzechowskiego staje się opowieścią o konflikcie między doświadczeniem jednostki a oczekiwaniami zbiorowości, między dawnym etosem pracy a rzeczywistością zmieniającego się systemu.

Film powstał według scenariusza Jerzego Stefana Stawińskiego i Andrzeja Munka. W roli Władysława Orzechowskiego wystąpił Kazimierz Opaliński. „Człowiek na torze” trwa 80 minut i należy do najważniejszych filmów okresu odchodzenia polskiego kina od schematów socrealistycznych.

Ludzie z pustego obszaru (1957)

Reż. Kazimierz Karabasz, Władysław Ślesicki

„Ludzie z pustego obszaru” to krótkometrażowy dokument poświęcony grupie młodych ludzi żyjących w powojennej Warszawie. Kamera obserwuje ich codzienność – spotkania na ulicach, rozmowy, nudę i poszukiwanie miejsca dla siebie w rzeczywistości, która nie daje im wielu perspektyw. Film trwa 15 minut.

Karabasz i Ślesicki odchodzą od dominującego wcześniej dydaktycznego sposobu opowiadania. Zamiast narzucać jednoznaczną ocenę bohaterów, pozwalają im mówić własnym głosem i przyglądają się ich doświadczeniu z większą uważnością. Film zaliczany jest do charakterystycznych przykładów tzw. czarnej serii polskiego dokumentu.