Kolejne spotkanie Akademii Polskiego Filmu w Kinie Studenckim „Niebieski Kocyk” w Toruniu, realizowane we współpracy z Filmoteką Narodową – Instytutem Audiowizualnym.

W programie:

• Ostatni etap – reż. Wanda Jakubowska,
• Majdanek – cmentarzysko Europy” – reż. Aleksander Ford.

Po projekcji filmów wykład wygłosi: dr hab. Daria Mazur, prof. UKW

Spotkanie odbywa się w ramach I semestru APF Fabuła „W poszukiwaniu tożsamości. Polskie kino do 1956 roku”, poświęconego rozwojowi kina na ziemiach polskich w pierwszym półwieczu jego istnienia – od pionierskich realizacji po pierwsze dzieła Polskiej Szkoły Filmowej.

Akademia Polskiego Filmu to ogólnopolski program edukacyjny Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego, upowszechniający wiedzę o historii polskiej kinematografii. Każde spotkanie łączy wykład filmoznawczy z projekcją filmów, pozwalając spojrzeć na rodzime kino poprzez jego twórców, gatunki, tematy i konteksty historyczne.

W roku akademickim 2026/2027 Toruń po raz pierwszy dołącza do grona miast, w których realizowany jest program Akademii Polskiego Filmu.

Ostatni etap (1947)

Reż. Wanda Jakubowska

„Ostatni etap” należy do najwcześniejszych fabularnych filmów podejmujących temat Zagłady i doświadczenia obozów koncentracyjnych. Wanda Jakubowska, sama była więźniarka Auschwitz-Birkenau, współtworzyła scenariusz z Gerdą Schneider, również byłą więźniarką. Film realizowano częściowo na terenie byłego obozu Auschwitz-Birkenau.

Opowieść koncentruje się na losach kobiet różnych narodowości uwięzionych w obozie. Poprzez ich doświadczenia film przedstawia codzienność więźniarek, przemoc systemu obozowego, próby wzajemnej pomocy i działalność ruchu oporu. Jakubowska wykorzystała w scenariuszu zarówno własne doświadczenia, jak i historie poznane podczas uwięzienia.

„Ostatni etap” miał premierę w 1948 roku i szybko zyskał międzynarodowy rozgłos. Stał się ważnym punktem odniesienia dla późniejszych filmowych opowieści o Zagładzie i doświadczeniu obozowym. Film trwa 104 minuty.

Majdanek – cmentarzysko Europy (1944)

Reż. Aleksander Ford

„Majdanek – cmentarzysko Europy” to dokument zrealizowany bezpośrednio po wyzwoleniu niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady na Majdanku w lipcu 1944 roku. Ekipa Aleksandra Forda zarejestrowała teren obozu oraz relacje uwolnionych więźniów, tworząc jedno z najwcześniejszych filmowych świadectw ujawniających skalę zbrodni dokonanych przez nazistowskie Niemcy. Film trwa około 24 minut.

Film zestawia świadectwa ocalałych i obrazy pozostałości obozu z materiałami dotyczącymi sprawców. Kamera staje się tu narzędziem dokumentacji – zapisuje rzeczywistość niemal natychmiast po zakończeniu funkcjonowania obozu i zachowuje świadectwo miejsca oraz doświadczeń jego więźniów.

Dziś film Forda ma szczególne znaczenie jako dokument historyczny, ale także jako przykład tego, w jaki sposób kino próbowało zmierzyć się z doświadczeniem Zagłady jeszcze w czasie trwania II wojny światowej.